สาระ1000ช่าง  >  เขื่อนภูมิพล

เขื่อนภูมิพล

"เขื่อนภูมิพล"

ที่ตั้ง ตำบลเขาแก้ว อำเภอสามเงา จังหวัดตาก

พิกัด 47 Q MV 973 – 062

ระวาง 4743 II

Lat. 17 14’ 30” N.

Long. 98 58’ 28” E.

 


 

"เขื่อนภูมิพล" เป็นเขื่อนอเนกประสงค์แห่งแรกในประเทศไทย ลักษณะเป็นเขื่อนคอนกรีตรูปโค้ง เริ่มก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. 2496 แล้วเสร็จทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2507 เขื่อนนี้เดิมชื่อ เขื่อนยันฮี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระปรมาภิไธยให้เป็นชื่อเขื่อนว่า เขื่อนภูมิพล เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2500


"เขื่อนภูมิพล" สร้างปิดกั้นลำน้ำปิงที่บริเวณเขาแก้ว อำเภอสามเงา จังหวัดตาก มีรัศมีความโค้ง 250 เมตร สูง 154 เมตร ยาว 486 เมตร ความกว้างของสันเขื่อน 6 เมตร อ่างเก็บน้ำสามารถรองรับน้ำได้สูงสุด 13,462 ล้านลูกบาศก์เมตร เขื่อนภูมิพลเป็นเขื่อนโค้งที่สูงเป็นอันดับ 27 ของโลก


พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่๙ ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2504



 

"เขื่อนภูมิพล" การก่อสร้างในระยะแรกประกอบด้วย งานก่อสร้างตัวเขื่อน ระบบส่งไฟฟ้า และอาคารโรงไฟฟ้า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดเขื่อน เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2507 หน่วยงานที่ก่อตั้งขึ้นมาควบคุมการก่อสร้าง บำรุงรักษาและบริหารงานเขื่อนภูมิพล เมื่อ พ.ศ. 2500 เป็นรัฐวิสาหกิจมีชื่อว่า "การไฟฟ้ายันฮี" ซึ่งต่อมาได้ควบรวมกับรัฐวิสาหกิจ "การลิกไนต์" และ "การไฟฟ้าตะวันออกเฉียงเหนือ" เป็นการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เมื่อ พ.ศ. 2511 มีผู้ว่าการคนแรกคือนายเกษม จาติกวณิช


 


 

"เขื่อนภูมิพล" เป็นเขื่อนเก็บน้ำที่ใหญ่ที่สุด และเป็นเขื่อนแรกในประเทศสร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๗ กั้นแม่น้ำปิงที่เขาแก้ว อำเภอสามเงา จังหวัดตาก เป็นเขื่อนคอนกรีตรูปโค้ง สูง ๑๕๔ เมตร สันเขื่อนยาว ๔๘๖ เมตร เก็บน้ำได้ ๑๓,๔๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร


 

"เขื่อนภูมิพล" ผลิตกำลังไฟฟ้าได้ ๕๖๐,๐๐๐ กิโลวัตต์


 

"เขื่อนภูมิพล" ทำการทดและส่งน้ำในลุ่มน้ำปิง ในฤดูฝนได้

๑,๕๐๐,๐๐๐ ไร่ ในฤดูแล้งได้อีก ๕๐๐,๐๐๐ ไร่ ส่วนพื้นที่ในโครงการเจ้าพระยาใหญ่ก็จะส่งน้ำมาช่วยเพาะปลูกในฤดูแล้งได้อีก ๒,๐๐๐,๐๐๐ ไร่


 

"เขื่อนภูมิพล" ป้องกันน้ำเค็มในเขตนครหลวงกรุงเทพ ธนบุรี นนทบุรี และนครปฐม


 

"เขื่อนภูมิพล" บรรเทาอุทกภัยในลุ่มน้ำปิง และร่วมกับเขื่อนสิริกิติ์ บรรเทาอุทกภัยในทุ่งเจ้าพระยา

"เขื่อนภูมิพล" เมื่อได้ขุดลอกและแต่งแม่น้ำปิงบางตอนแล้ว จะใช้เป็นทางคมนาคมจากเขื่อนเจ้าพระยา จังหวัดชัยนาท ถึงอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ ได้ตลอดปี

 

"เขื่อนภูมิพล" สร้างแล้วเสร็จ พ.ศ. ๒๕๓๙


 

 

"เขื่อนภูมิพล" มีลักษณะพิเศษที่แตกต่างจากเขื่อนอื่น ๆ ในประเทศไทยคือ เป็นเขื่อนคอนกรีตโค้งเพียงแห่งเดียว โดยมีรัศมี ความโค้ง ๒๕๐ เมตร ความสูง ๑๕๔ เมตร ความยาว ๔๘๖ เมตร ความกว้างของสันเขื่อน ๖ เมตร ความกว้างที่สุดของสันเขื่อน ๕๒.๒ เมตร เป็นอ่างเก็บน้ำมีความจุสูงสุด ๑๓,๔๖๒ ล้านลูกบาศก์เมตร เป็นเขื่อนคอนกรีตโค้งที่ใหญ่และสูงที่สุดในเอเชียอาคเนย์
 

"เขื่อนภูมิพล" เริ่มแรกติดตั้งเครื่องผลิตไฟฟ้า จำนวน ๗ เครื่อง เครื่องที่ ๑-๖ มีกำลังการผลิตเครื่องละ ๗๐,๐๐๐ กิโลวัตต์ เครื่องที่ ๗ มีกำลังการผลิต ๑๑๕,๐๐๐ กิโลวัตต์ รวมกำลังการผลิต ๕๓๕,๐๐๐ กิโลวัตต์ ให้พลังงานไฟฟ้า เฉลี่ยปีละ ๑,๒๐๐ ล้านกิโลวัตต์ ชั่วโมง

นอกจากนี้ในเดือนธันวาคม ๒๕๓๘ ยังมีโครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนภูมิพล เครื่องที่ ๘ แบบสูบกลับ ขนาดกำลังการผลิต ๑๗๕,๐๐๐ กิโลวัตต์ จำนวน ๑ เครื่อง ซึ่งจะช่วยเสริมกำลังการผลิตไฟฟ้าในช่วงความต้องการไฟฟ้าสูงสุดได้เป็นอย่างดี


"เขื่อนภูมิพล" มีกำลังการผลิตติดตั้งรวมทั้งสิ้น ๗๒๐,๘๐๐ กิโลวัตต์
 

"เขื่อนภูมิพล" ได้ยืนหยัดเคียงคู่กับการพัฒนาประเทศมาตลอด ผลพลอยได้ที่เกิดขึ้นนอกเหนือจากการผลิตพลังงานไฟฟ้า เพื่อ สนองความต้องการของประชาชนแล้วในด้านการชลประทานยังสามารถปล่อยน้ำในอ่างเก็บน้ำไปช่วยเหลือราษฎรในบริเวณจังหวัด ตาก จังหวัดกำแพงเพชร และพื้นที่ลุ่มเจ้าพระยา ประมาณ ๗.๕ ล้านไร่ รวมทั้งช่วยบรรเทาอุทกภัยในช่วงฤดูฝนอีกด้วย นอกจากนี้ อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ยังอำนวยประโยชน์ในด้านการประมง ผลพลอยได้ที่สำคัญอีกประการหนึ่งด้วยค่ะ

 

ความตอนหนึ่งในพระราชดำรัส ณ สวนจิตรลดา เมื่อวันที่ ๑๗  มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ ว่า

“…หลักสำคัญว่าต้องมีน้ำบริโภค น้ำใช้น้ำเพื่อการเพาะปลูก เพราะว่าชีวิตอยู่ที่นั่น ถ้ามีน้ำคนอยู่ได้ ถ้าไม่มีน้ำ คนอยู่ไม่ได้ ไม่มีไฟฟ้าคนอยู่ได้ แต่ถ้ามีไฟฟ้าไม่มีน้ำคนอยู่ไม่ได้…”

 

ธ สถิตในดวงใจไทยนิรันดร์

ข้าพระพุทธเจ้า
"คลองถม เซ็นเตอร์"
และเพจ สาระ1000ช่าง